Skip to content

Zarys konstytucji Republiki Włoskiej

Lipiec 13, 2014

 

Sala Sądu Konstytucyjnego Republiki Włoskiej

 

Współczesna Konstytucja włoska z 27 grudnia 1947 roku składa się z dwóch części podzielonych na tytuły i rozdziały (sekcje). Poprzedza je dwanaście artykułów regulujących ogólne zasady porządku konstytucyjnego wśród, których można wymienić najważniejsze:

  • zasada państwa demokratycznego,

  • zasada oparcia (społeczeństwa) na pracy,

  • zasada suwerenności narodu i zawarcia wykonywania tej suwerenności w formach i granicach określonych jedynie w Konstytucji,

  • zasada uznania i gwarancji nienaruszalności praw człowieka,

  • zasada równości obywateli,

  • zasada rozwoju ekonomicznego i społecznego,

  • zasada prawa do pracy,

  • zasada jedności państwa przy decentralizacji administracji,

  • zasada ochrony mniejszości językowych,

  • zasada rozdzielności kościoła i państwa,

  • zasada wolności religii,

  • zasada dopasowania włoskiego porządku prawnego do ius cogens prawa międzynarodowego,

  • zasada ograniczonego, a nie bezwzględnego czy choćby ograniczonego do działań obronnych wyrzeczenia się od wojny.

W artykułach 13-54, które składają się na Część II regulująca Prawa i obowiązki obywateli wyszczególnione zostały cztery tytuły:

  • Tytuł I: stosunki obywatelskie,

  • Tytuł II: stosunki etyczno – społeczne,

  • Tytuł III: stosunki gospodarcze,

  • Tytuł IV: stosunki polityczne,

 

Część II Ustrój Republiki, na którą składa się dalsze trzydzieści siedem artykułów podzielna została na następujące tytuły:

  • Tytuł I: Parlament

Rozdział I: Izby (art. 55-69)

Rozdział II: Tworzenie ustaw (art. 70-82)

 

  • Tytuł II: Prezydent Republiki (art. 83-91)

 

  • Tytuł III: Rząd

Rozdział I: Rada Ministrów (art. 92-96)

Rozdział II: Administracja publiczna (art. 97-98)

Rozdział III: Organy pomocnicze (art. 99-100)

 

  • Tytuł IV: Sądownictwo

Rozdział I: Ustrój wymiaru sprawiedliwości (art. 101-110)

Rozdział II: Normy dotyczące wymiaru sprawiedliwości (art. 111-113)

 

  • Tytuł V: Regiony, prowincje, gminy (art. 114-133)

 

  • Tytuł VI: Gwarancje konstytucyjne

Rozdział I. Sąd Konstytucyjny (art. 134-137)

Rozdział II. Rewizja konstytucji. Ustawy konstytucyjne (art. 138-139)

 

Na końcu znajdują się ponumerowane cyframi rzymskimi Przepisy przejściowe i końcowe (art. I-XVIII)

Należy zauważyć, że instytucje zasad podstawowych, zawarcie praw i obowiązków ekonomiczno–społecznych obywateli, kontroli konstytucyjnej, demokracji bezpośredniej i decentralizacji były całkowitym novum włoskiego porządku prawnego wobec obowiązujących wcześniej regulacji Statutu albertyńskiego.

Likwidacja pozostałości faszystowskich i przejście do modelu państwa klasycznie republikańskiego, były rezultatem naturalnego procesu rozwoju odrzucającego wypaczenia okresu władzy Mussoliniego. Państwo przystosowywało się do konstytucji powoli. Istotne przy tym było rozłożenie sił na scenie politycznej, istnienie kolejnych koalicji i zmian rządów.

Szereg kolejnych ustaw zapewnił wykonanie przepisów Konstytucji. Były to m.in..:

1953 – utworzenie Trybunału Konstytucyjnego (ustawa z dn. 11 marca 1953 nr 87) – pierwsze posiedzenie odbyło się w 1956 roku w Palazzo della Consulta

1958 – ustanowienie Rady Wyższej Sądownictwa (ustawa z dn. 24 marca 1958 nr 195)

1970 – ustawa o referendum (ustawa z dn. 25 maja 1970 nr 352)

Ciągłe przystosowywanie

• Ustawa z dn. 20 stycznia 1948, nr 5: Przepisy o wyborach do Izby Deputowanych

• Ustawa z dn. 6 lutego 1948, nr 29: Przepisy o wyborach do Senatu Republiki

• Ustawa z dn. 31 marca 1953, nr 148: Zmiana ustawy o przepisach o wyborach do Izby Deputowanych – uchylona ustawą z dn. 31 lipca 1954, nr 615

• Ustawa z dn. 16 maja 1956, nr 493: Przepisy o wyborze do Izby Deputowanych

• Ustawa z dn. 5 sierpnia 1993, nr  276 Przepisy o wyborach do Senatu Republiki

• Ustawa z dn. 5 sierpnia 1993, nr 277 Nowe przepisy o wyborach do Izby Deputowanych

• Ustawa z dn. 21 grudnia 2005, nr 270: Zmiana przepisów o wyborach do Izby Deputowanych i do Senatu Republiki

Na przestrzeni blisko siedemdziesięciu lat obowiązywania Konstytucji Republiki Włoskiej można dostrzec wzmocnienie roli i prestiżu prezesa rady ministrów – co wynikało także z osobowości kolejnych premierów, zauważalna jest także doniosła rola Trybunału Konstytucyjnego, a także postępująca autonomizacja regionów przy zachowaniu jednolitości państwa.

Przeforsowany został szereg ustaw konstytucyjnych zmieniających Część I Konstytucji:

• Legge cost. 1/2000: esercizio del diritto di voto degli italiani residenti all’estero art. 48.2

• Legge cost. 1/2003: promozione delle pari opportunità tra donne e uomini art. 51.1

• Legge cost. 1/2007: divieto della pena di morte anche in tempo di guerra art. 27.4

Ustawy zmieniające Część II Konstytucji:

• Legge cost. 2/1963: numero fisso di deputati e senatori,  riduzione della durata del Senato da 6 a 5 anni artt. 56, 57,

• Legge cost. 3/1963: divisione del Molise dalla Regione (Abruzzi-Molise) artt. 57.3, 131

• Legge cost. 2/1967: riduzione della durata dei giudici della Corte costituzionale da 12 a 9 anni art. 135

• Legge cost. 1/1989: attribuzione alla giurisdizione ordinaria dei procedimenti per i reati ministeriali artt. 96, 134, 135.7

• Legge cost. 1/1991: eccezione al divieto di scioglimento delle Camere negli ultimi sei mesi del mandato presidenziale art. 88.2

• Legge cost. 1/1992: procedimento aggravato per l’approvazione delle leggi di amnistia e indulto art. 79

• Legge cost. 3/1993: abolizione dell’autorizzazione a procedere contro i parlamentari art. 68

• Legge cost. 1/1999: elezione diretta del presidente della giunta regionale e autonomia statutaria delle regioni ordinarie artt. 121.1 e 4, 122, 123, 126

• Legge cost. 2/1999: introduzione dei principi del giusto processo art. 111.1-5

• Legge cost. 1/2001: numero di deputati e senatori eletti nella circoscrizione estero artt. 56.2 e 4, art. 57.1, 2 e 4

• Legge cost. 3/2001: riforma complessiva del Titolo V «Le regioni, le province, i comuni» artt. 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 123.4, 124, 125.1, 127, 128, 129, 130, 132.2

W latach 2005-2006 podjęte zostały próby reformy konstytucji w tym wzmocnienia roli prezesa rady ministrów,  ograniczenia liczby parlamentarzystów, uchylenia ustępu 3 art. 138 Konstytucji (czyli poddania każdej jej zmiany pod referendum) i zwiększenia autonomii samorządów – nie udało się jednak jej przeforsować.

 

 

Reklamy
Dodaj komentarz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: