Skip to content

Codice penale, o historii włoskich kodyfikacji karnych

Marzec 13, 2014

IMG_5437

Włoski kodeks karny (Codice penale italiano), znany jest także jako codice Rocco od nazwiska jego głównego twórcy – Alfredo Rocco. Historycznie pierwszym kodeksem karnym na terytorium współczesnego państwa włoskiego był tzw. Codice penale sabaudo (albertino) z 1839 roku. Obowiązywał on na terenie Królestwa Sardynii, został promulgowany przez króla Karola Alberta 26 października 1839 roku i wszedł w życie 15 stycznia 1840 roku. Po nowelizacji i ponownej promulgacji przez Wiktora Emanuela w 1859 r. tekst kodeksu pozostał w mocy na terenie zjednoczonego Królestwa Włoch aż do wprowadzenia kolejnej regulacji, czyli włoskiego kodeksu karnego z 1889 r. Codice penale sabaudo wzorował się na napoleońskim kodeksie karnym wraz z jego podziałem i składał sie z 739 artykułów, zgrupowanych w trzech księgach:

1) kary i reguły generalne dla ich nałożenia i wykonania;

2) występki i zbrodnie i ich karalność;

3) wykroczenia i ich karalność.

Nowelizacja z 1859 roku została dokonana w nowoczesnym duchu, ograniczając zastosowanie kary śmierci, znosząc przestępstwa przeciwko religii oraz łagodząc kary za tzw. przestępstwa polityczne.

Warto podkreślić, że codice penale sabaudo nie obowiązywał na terenie Toskanii, gdzie stosowano kodeks karny z 1853 roku (w 1859 roku została w nim zniesiona kara śmierci), w związku z czym na terytorium Włoch równolegle obowiązywały dwie kodyfikacje.

Kodeks karny z 1889 roku, zwany także codice Zanardelli, dokonał ostatecznej unifikacji prawa karnego na terenie zjednoczonej Italii. Ustawa była kolejnym świadectwem postępowego ducha jej twórców. Kodeks m. in. znosił karę śmierci, wprowadzał wolność strajku, instytucję warunkowego zwolnienia oraz poszerzał dyskrecjonalną władzę sędziego. W chwili dojścia Mussoliniego do władzy liczne przepisy zostały z kodeksu usunięte, stanowiąc krok wstecz wobec nowoczesnego kształtu kodyfikacji. Ostatecznie została ona zastąpiona w 1930 roku wspomnianym już codice Rocco. Mimo utraty mocy obowiązującej we Włoszech, codice Zanardelli stanowi podstawę regulacji karnych Watykanu, który przejął go na mocy Traktatu Laterańskiego z 1929 r.

Codice Rocco został opublikowany na mocy dekretu królewskiego nr 1398 z 19 października 1930 r. w Gazecie Urzędowej nr 251 z dn. 26 listopada 1930 r. Dekret królewski zawierał podpisy króla Wiktora Emanuela III, szefa rządu Benito Mussoliniego oraz ministra sprawiedliwości Alfredo Rocco. Obecnie po uchyleniu licznych faszystowskich pozostałości, kodeks karny z 1930 r. uchodzi za kodyfikację dość przestarzałą i wymagającą szerokiej nowelizacji. Co jakiś czas podejmowane są próby stworzenia całkowicie nowego kodeksu, jednak, jak dotąd pozostają one bezowocne.

Codice Rocco zachował napoleoński charakter pierwszych włoskich kodyfikacji. Został podzielony na trzy Księgi:

1) o przestępstwach w ogólności;

2) o przestępstwach poszczególnych;

3) o wykroczeniach poszczególnych.

Księgi zostały podzielone na Tytuły, Rozdziały i Sekcje.

Księga Pierwsza O przestępstwach w ogólności

Tytuł I O prawie karnym

Tytuł II O karze

Tytuł III O przestępstwie

Tytuł IV O sprawcy i ofierze przestępstwa

Tytuł V O zmianach

Tytuł VI O wygaśnięciu przestępstwa i kary

Tytuł VII O sankcjach cywilnych

Tytuł VIII O administracyjnych środkach bezpieczeństwa

Księga Druga O przestępstwach poszczególnych

Tytuł I O przestępstwach przeciwko państwu

Tytuł II O przestępstwach przeciwko administracji publicznej

Tytuł III O przestępstwach przeciwko wymiarowi sprawiedliwości

Tytuł IV O przestępstwach przeciwko uczuciom religijnym i czci zmarłych

Tytuł V O przestępstwach przeciwko porządkowi publicznemu

Tytuł VI O przestępstwacha przeciwko bezpieczeństwu publicznemu

Tytuł VII O przestępstwach przeciwko zaufaniu publicznemu

Tytuł VIII O przestępstwach przeciwko gospodarce, przemysłowi i handlowi

Tytuł IX O przestępstwach przeciwko moralności publicznej i dobremu zwyczajowi

Tytuł IX-bis O przestępstwach przeciwko poszanowaniu zwierząt

Tytuł X O przestępstwach przeciwko integralności i zdrowiu potomstwa

Tytuł XI O przestępstwach przeciwko rodzinie

Tytuł XII O przestępstwach przeciwko osobie

Tytuł XIII O przestępstwach przeciwko mieniu

Księga Trzecia O wykroczeniach poszczególnych

Tytuł I O wykroczeniach policyjnych

Tytuł II O wykroczeniach dotyczących działalności socjalnej administracji publicznej

Tytuł II-bis O wykroczeniach dotyczących ochrony poufności

 

Advertisements
Dodaj komentarz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: