Skip to content

Legge Pinto – o skardze na przewlekłość postępowania

Maj 16, 2013

SToczące się latami postępowanie przed włoskimi sądami niejednego Polaka przyprawiło o zawrót głowy. Opieszałość sądów w Italii jest takim samym elementem kulturowym jak kawa, pizza czy spaghetti. Jej wydźwięk jest jednak na tyle negatywny, że sprawą wielokrotnie zajmował się Europejski Trybunał Praw Człowieka. W związku z kolejnymi, wysokimi odszkodowaniami przyznawanymi ofiarom przewlekłych procesów 24 marca 2001 uchwalono ustawę nr 89, która stała się znana jako Legge Pinto (od jej autora senatora Michele Pinto). Ustawa reguluje prawo żądania rekompensaty za szkodę majątkową lub niemajątkową, wynikającą z przewlekłego procesu.

Zgodnie z artykułem 6 pkt.1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka: „Każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą…”. Konsekwencją powyższego artykułu jest możliwość zastosowania skargi indywidualnej wynikającej z art. 34: „Trybunał może przyjmować skargi każdej osoby, organizacji pozarządowe lub grupy jednostek, która uważa, że stała się ofiarą naruszenia przez jedną z Wysokich Układających się Stron praw zawartych w niniejszej konwencji lub jej protokołach. Wysokie Układające się Strony zobowiązują się nie przeszkadzać w żaden sposób skutecznemu wykonywaniu tego prawa.”

Istotne jest brzmienie art. 35 pkt.1 Konwencji: „Trybunał może rozpatrywać sprawę dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków odwoławczych, przewidzianych prawem wewnętrznym, zgodnie z powszechnie uznanymi zasadami prawa międzynarodowego, i jeśli sprawa została wniesiona w ciągu sześciu miesięcy od daty podjęcia ostatecznej decyzji.” W związku z tym złożenie skargi obwarowane jest podjęciem odpowiedniego działania w toku procedury krajowej.

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału w odniesieniu do włoskiego prawa procesowego czas trwania procesu zawiera się w ramach od przedstawienia atto di citazione lub złożenia ricorso (formy powództwa w procedurze cywilnej) lub od powzięcia zawiadomienia o przestępstwie przez właściwe organy w sprawach karnych po wydanie ostatecznego prawomocnego wyroku tj. po przejściu sprawy przez wszystkie dopuszczalne instancje lub po upływie terminów na złożenie odpowiednich środków odwoławczych.

Ustawa Legge Pinto jest w świetle powyższych przepisów rozwiązaniem tak błyskotliwym jak prowizorycznym. Wprowadzenie dodatkowego środka odwoławczego poza minimalną presją nie mogło spowodować istotnego skrócenia postępowań. Spowodowała natomiast możliwość krajowego zbadania skarg na przewlekłość postępowania (oraz nałożenia wiążących się z nią sankcji), bez przekazywania spraw do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Sądem właściwym do rozpatrzenia skarg złożonych na podstawie Legge Pinto są właściwe miejscowo Sądy Apelacyjne. Kryteriami oceny okoliczności są:

– charakter sprawy i złożoność procedury

– zachowanie się stron

– zachowanie organów krajowych

Legge Pinto było krytykowane za obciążenie kosztem kolejnych postępowań państwa Włoskiego, przy czym paradoksalnie podkreśla się brak takich kosztów w związku z postępowaniem przed ETPC. Ze szczególną konsternacją spotkał się wyrok ETPC w sprawie Brusco (tzw. Caso Brusco), w którym ETPC uzasadniał zwrot skarg na przewlekłość postępowania wniesionych przed 2001 rokiem do sądów włoskich. W przemówieniu inauguracyjnym z 29 stycznia 2009 Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego Vincenzo Carbone skrytykował „absurdalne koszty wynikające z Legge Pinto”. Wreszcie, walczący z deficytem budżetowym rząd Mario Montiego 22 czerwca 2012 przeforsował wprowadzenie istotnych poprawek do ustawy. Po pierwsze, Sąd Apelacyjny podejmuje decyzje w składzie jednoosobowym, nie kolegialnym jak dotychczas. Określono, że postępowanie może zostać uznane za przewlekłe kiedy trwa powyżej sześciu lat (trzech w pierwszej instancji, dwóch w drugiej i roku trzeciej – przy czym ETPC uznawał za przewlekłe postępowania trwające powyżej trzech lat w każdej instancji).

Za każdy kolejny rok przyznano odszkodowanie w wysokości 1500 euro (możliwe jest także doliczanie ułamkowe).

Skargę należy wnieść w ciągu sześciu miesięcy od wydania ostatecznego wyroku w sprawie. Termin ten opatrzony jest rygorem prekluzji.

Reklamy
Dodaj komentarz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: