Skip to content

Otto per mille – podatki a kościół

Kwiecień 18, 2013

W Polsce od lat toczy się dyskusja nad istnieniem Funduszu Kościelnego. Wszystko przez to, że instytucja utworzona w 1950 roku jako forma zadośćuczynienia za mienie odebrane Kościołowi Katolickiemu jest od 1990 w pełni finansowana przez budżet, z założenia laickiego państwa. Pozostaje jeszcze druga kwestia. Część zagarniętego mienia w przeciągu ostatniego pół wieku zwrócono, a część dotowanych podmiotów powstała po 1950, więc nic stracić nie mogła. W związku z tym widoczną stała się zmiana koncepcji istnienia Funduszu z rekompensującej na dotującą, co w świetle polskiej Konstytucji budzi uzasadnione wątpliwości.

Od lat pojawiają się propozycje zastąpienia Funduszu możliwością dobrowolnego przekazania pewnej części podatku dochodowego na rzecz kościołów i związków religijnych. Dokładnie tak się rzecz ma we Włoszech.

W 1948 roku do Konstytucji Republiki Włoskiej włączono Traktaty Laterańskie. Na ich podstawie Włochy płaciły klerowi katolickiemu opłatę zwaną congrua. Miała to być forma rekompensaty za nacjonalizację majątków kościelnych podczas procesu jednoczenia Włoch (szczególnie ustawy Rattazzi z 1854 i 1855 oraz Siccardi z 1850). Ten swoisty trybut składano do 31 grudnia 1986. W wyniku podobnej debaty politycznej jaka ma miejsce teraz w Polsce, w życie weszła umowa zawarta 18 lutego 1984 między rządem włoskim a Stolicą Apostolską tworząca tzw. system otto per mille (osiem przez tysiąc). Jego główną podstawą normatywną jest ustawa nr 222 z 20 maja 1985 nowelizująca włoski system podatkowy. W dalszych latach dokonano kolejnych nowelizacji oraz wydano akty wykonawcze rozszerzające zastosowanie systemu do innych związków religijnych.

Od roku podatkowego 1989 możliwe było odliczenie od podatku dochodowego kwoty do wysokości 2 milionów lirów i przekazanie jej na rzecz instytucji wspierających duchowieństwo włoskiego kościoła katolickiego. Od roku podatkowego 1990 istnieje możliwość przekazania 0,008% podatku bądź na rzecz państwa na działania o charakterze socjalnym, bądź na rzecz kościoła katolickiego. Podatnicy nie są zobowiązani do korzystania z systemu otto per mille, jednak nawet w wypadku niewskazania beneficjenta ta część podatku zostaje przekazywana na cele o charakterze społecznym.

Zgodnie z danymi Camera dei Deputati (Dossier BI0350) średnio między 80% a 90% kwot odpisanych od sumy podatku przekazywanych jest na rzecz Kościoła Katolickiego. Jednakże z systemu otto per mille korzysta zazwyczaj mniej niż połowa podatników wobec czego w jednym z najbardziej katolickich krajów świata dużo mniej niż 50% społeczeństwa przekazuje część podatku na kościół. Jest to jednym z głównych źródeł wątpliwości stawianych przez polski kler wobec koncepcji utworzenia podobnego systemu.

W Polsce zgodnie z danymi Ministerstwa Finansów z możliwości przekazania 1% podatku dochodowego korzysta rok rocznie coraz większa liczba podatników. W 2006 roku było to niewiele ponad 20%, a w 2011 już ponad 40%. Jest to proces odwrotny do przebiegającego we Włoszech, gdzie system otto per mille cieszył się największym powodzeniem bezpośrednio po powstaniu, kiedy w roku 1990 i 1991 korzystało z niego ponad 50% podatników. W Polsce w 2010 roku 40% podatników przekazało nieco ponad 400 mln zł, w tym samym roku we Włoszech było to ponad miliard euro. Przy czym we Włoszech istnieje więcej stawek podatkowych (podstawowe 23, 27,38, 41, 43 [%]), a liczba podatników jest niemalże dwukrotnie większa. Obrazuje to nie tylko różnicę sił między polską a włoską gospodarką, ale też jest wymownym dowodem na to, że być może kościołowi opłaca się jak najdłuższe istnienie Funduszu. Bez względu na wynik debaty o jego konstytucyjności.

Reklamy

From → Prawo finansowe

Dodaj komentarz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: